اپیدمیولوژی:

­­اساس آن ژنتیک است به طوری که:

اگر یک کودک پدر و مادرش چاق باشند 80% احتمال چاقی دارد اما اگر هیچ یک چاق نباشند 15% احتمال چاقی وجود دارد. چاقی ناشی از افزایش تری گلیسرید در بافتهای چربی می­باشد.

تقسیم بندی:

تقسیم بندی چاقی بر اساس BMI است.

BMI=W(kg)/Hight(m)2

مکانیسم چاقی:

هنگامی که چربی CM، VLDL توسط LPL جدا می­گردد TG در بافت چربی ذخیره می­گردد. هنگامی که سلول چربی از چربی پر شد پروتئینی بنام لیپتین از سلول خارج می­شود و به هیپوتالاموس می­رود و سبب بالا رفتن پروتئین GLP1 (گلوکاگون لیک پپتید!) و مهار اشتها ایجاد می­شود از طرف دیگر باعث مهار شدن نورو پپتید (قوی ترین فاکتور ایجاد اشتها) می­شود در نتیجه فرد احساس سیری می­کند. لیپتین باعث مقاومت به انسولین هم می­شود. (اعمال لیپتین)

علل چاقی:

2 مورد است:

1-  عدم ترشح لیپتین

2-  عدم پاسخ مغز به لیپتین

نکته: در افراد چاق(لیپتین) در اغلب موارد لیپتین بالاتر از نرمال است و اکثراً عدم پاسخ مغز به لیپتین دارند.

نکته: تحریک بتا یک آدرنرژیک (روی چاقی) باعث ایجاد اثرات لیپولیز می­گردد ولی بر عکس تحریک بتا دو آنتی لیپولیز است. در مردان در ناحیه مزانتر و شکم گیرنده­های بتا دو بیشتر است. در نتیجه باعث چاقی شکمی می­شود که به آن چاقی Bear Belly (زنگوله) گفته می­شود.

برای ازدیاد بافت چربی دو راه وجود دارد:

1-     هیپرپلازی (افزایش تعداد سلول­های چربی)

2-     هیپرتروفی (افزایش اندازه سلول­های چربی)

در BNI زیر 40 بیشتر هیپرتروفی سلول­ها را داریم، یعنی در BMI زیر 40 می­توان با رژیم گرفتن لاغر شد.

اگر BMI بیشتر از 40 باشد، هیپرپلازی سلول­ها رخ داده است و با رژیم نمی­توان مشکل را حل کرد.

نکته: متابولیسم چربی­ها در مناطق مختلف بدن، متفاوت است. چربی­های مزانتریک و شکم از نظر متابولیک فعالند. بنابراین افرادی که دارای چربی+ زیاد شکم و مزانتر هستند، مستعد بیماری­های قلبی، دیابت و هایپرتنشن هستند (چاقی­های آندروئید)، بر عکس چربی­هایی که در ناحیه+ فمور و گلوتئال هستند از نظر متابولیک فعال نیستند یعنی گیرنده ندارند، به این سلول­ها+ Steatopegia یا Cellulites می­گویند که در خانم­ها شایع­تر است. این چاقی با رژیم ورزش درمان نمی­شوند و فقط باید خارج شوند.

نکته از کتاب:

Night Eating Syndrome:

کسانی هستند که صبح اشتها ندارند ولی شب به علت کاهش شدید لپتین خون به شدت غذا می­خورند و چاق می­شوند.

اشکال آناتومیک چاقی:

1- ژنیکوئید: افزایش ذخیره چربی در ران و گلوتئال دارند. نسبت لگن/دورشکم در اینها در مردان < 1 و در زنان < 0.6 است. (دور باسن > دور شکم) از نظر متابولیک فعال نیست و با بیماری قلبی و مقاومت به انسولین همراه و HTN ندارند (بر خلاف آندروئید)

2- آندروئید: علت جهش گیرنده­های بتادو است. حساسیت به لیپولیز کم می­شود. و چاقی شکم و احشایی رخ می­دهد. دیابت سندرم X در این گروه شایع است. در این نوع نسبت دور شکم به لگن بیش از 1 در مردان و بیش از 0.6 در زنان است. با رژیم غذایی چربی اندروئید کم می­شود.

عوارض چاقی شدید:

سندم Pick Wickian: هیپوونتیلاسیون در روز + خواب آلودگی + پلی سیتمی + کورپولمونل

سایر عوارض:

1-     آپنه خواب (هیپوونتیلاسیون انسدادی)

2-     هیپرکاپنه

3-     HTN پولمونری

4-     نارسایی قلب راست

5-     هیپوکسی

6-     آریتمی قلبی

7-     مرگ

8-     پلی سیتمی

9-     خواب آلودگی در روز

10-سندرم نفروتیک

11-ترومبوز ورید کلیه

12-کاهش اعتماد به نفس

{چاقی و بیماریهای روانی:رابطه­ی میان نابسامانی­های شایع روانی مثل افسردگی و اضطراب با چاقی روشن نیست. در یک بررسی در میان شرکت کنندگانی که در آغاز به هیچیک از بیماری­های شایع روانی دچار نبودند، وقوع چاقی در غربالگریهای بعدی پیشگویی­ کننده_ی نابسامانی­های روانی آتی نبود- نشریه پزشکی امروز – شماره 799 – 12 اسفند 88}

13-آرتریت تخریب شونده

عوارض چاقی متوسط:

ارتباط کمتری با اختلالات سلامت دارد. اما 27

سایر عوارض:

•  سنگ کیسه صفرا
•  سرطان آندومتر
• پودوتومور سربری

درمان چاقی متوسط:

1- تشویق بیمار و حمایت خانوادگی (بهترین درمان): اساساً درمان سایکولوژیک است. اغلب کسانی که رژیم غذایی می­گیرند، به رژیم خود پایبند نیستند و تا 90% موارد یکسال بعد، به وزن قبل از رژیم بر می­گردند.

2- رژیم غذایی کم کالری: فقط اثرات موقت دارد. اگر انرژی زیر 800 Kcal در روز باشد حتماً باید بیمار زیر نظر متخصص تغذیه باشد و احتمال+ VF و مرگ در رژیم­های بسیار شدید (زیر 800 Kcal) وجود دارد.

3- داروهای ضد اشتها: ترکیب Fenfluramine+Phentermine

a.  عوارض دارو: افسردگی، فیبروز دریچه­ای قلب

4- اُرلیستات – فت استاپ اکسیر -(Xenical)  Orlistat  

درمان چاقی شدید:

در ابتدا رژیم و داروهای ضد اشتها بکار می­رود.

1-     محدودیت رژیم غذایی روزانه 800-1200 کیلوکالری

2-     داروهای ضد اشتها: ترکیب این دار بیشتر از 90% با شکست همراه است.

3-     جراحی مفیدتر از سایر موارد است، شامل لیپوساکشن یا گاستروپلاستی (به منظور کاهش حجم معده یا گشاد کردن پیلور انجام می­شود )یا برداشتن قسمتی از روده می­باشد.

4- اُرلیستات – فت استاپ اکسیر -(Xenical)  Orlistat 

۵ -     کمربند لاغری

منابع:

1- جزوه غدد پارسیان دانش سال 88– مبحث چاقی – صفحه 78 –  دکتر مجتبی گرجی فوق تخصص خون و آنکولوژی

2-  اینترنت