سوختگي:

 * مهمترين عامل سوختگي در كودكان مايعات داغ و در بزرگسالان حريق وآتش سوزي بدنبال عدم مراعات مسايل ايمني است

 * مراجعات بر اثر سوختگي از نواحي پرجمعيت، فقير نشين و با تحصيلات پايين بيشتر بوده است.

 * بيشتر موارد بي‏احتياطي و عدم آگاهي از مسايل ايمني، عامل اصلي آتش‏سوزيها و سوختگي‏هاست.

 * 80 درصد سوانح سوختگي در منازل اتفاق مي‏افتد.

 * سوختگي با آب جوش در اطفال پسر بيشتر اتفاق مي‏افتد و مشتعل شدن البسه بيشتر در دختران ديده مي‏شود. بنابراين بعلت شدت سوختگي ناشي از مشتعل شدن البسه، مرگ و مير اطفال بيشتر در دختران اتفاق مي‏افتد

 *  ساير سوختگي‏ها مربوط به حوادث شغلي و كارخانه‏اي مي‏باشد كه بيشتر بزرگسالان قرباني آن هستند.

 * هزينه‏هاي درماني سوختگي‏هابسيار سنگين و كمر شكن است بعلاوه معلوليت‏ها، از كارافتادگي‏ها، رنج و عذاب دوره درمان، و در بسياري از موارد تغيير شكل و قيافه غير قابل تحمل براي بيمار نيز اهميت پيشگيري را گوشزد مي‏كند

 اقدامات ضروري در محل وقوع حادثه سوختگي:

  مصدوم سوختگي اگر داراي لباس شعله‏ور است بايد با استفاده از آب يا پتو و ملحفه آتش وي را خاموش كرد.

  مصدوم نبايد اقدام به دويدن كند بايد روي زمين دراز بكشد و بغلتد تا آتش خاموش شود.

  در صورت امكان بايد لباسهاي مصدوم را از بدن خارج نمود و بهتر است كه لباسها قيچي شوند سريع در آوردن لباس گاهي موجب صدمات بيشتر ضايعه مي‏شود بايد در اينكار دقت كافي داشت.

  كليه زيور آلات بايستي درآورده شود.

  موضع سوختگي را مي‏توان جهت كاهش صدمات در معرض جريان آب سرد قرار داد ولي بكار بردن يخ و ماساژ با يخ كار اشتباهي است چون باعث شدت ورم و ايسكمي نسجي مي‏گردد و عمق ضايعه را بيشتر مي‏كند در عين حال كاربرد آب سرد هم بايستي در سوختگي‏هاي وسيع با احتياط صورت گيرد زيرا سرد نمودن بيش از حد بدن موجبات فيبريلاسيون (نوعي بي‏نظمي در كار قلب) و ايست قلبي را فراهم خواهد كرد

 اقدامات لازم در سوختگي شيميايي:

 1- در آوردن كليه لباسهاي مصدوم‏

 2- برس كشيدن بدن و پاك كردن مواد شيميايي كه بصورت پودر مي‏باشند.

 3- شست و شوي محل ضايعه با مقدار زياد آب حداقل به مدت 15 تا 30 دقيقه‏

 4- خنثي كردن مواد شيميايي به علت فعل و انفعال و ايجاد حرارت ممنوع است‏

 5- در آسيب چشم‏ها با مواد شيميايي بعد از استعمال قطره بي حس كننده شست و شو با سرم فيزيولوژي را شروع مي‏كنيم و به مدت نيم تا يك ساعت ادامه مي‏دهيم‏

 * در سوختگي‏هاي الكتريكي نيز بايد قطع جريان برق توسطه چوب يا ميله عايق صورت گيرد و احياي بيمار در صورت وقفه قلبي-تنفسي بلافاصله بصورت ماساژ قلبي و تنفس دهان به دهان شروع گردد.

 * در سوختگي‏هاي با قير مذاب بايد با كاربرد جريان آب سرد قير را جامد نمود و هيچگونه اقدامي در جهت كندن آن نبايد انجام داد. بعد از سرد شدن از حلاهاي قير مثل پارافين، لانولين، وازلين و در صورت در دسترس نبودن از كره معمولي مي‏توان استفاده نمود.

 تذكر: هرگز از حلالهايي نظير نفت، بنزين، گازوئيل روي زخم سوختگي با قير نبايد استفاده نمود زيرا خود اين مواد در زخم ايجاد سوختگي شيميايي كرده و وضع را بدتر مي‏كنند

 * بطور كلي بعد از كمكهاي اوليه بيمار سوخته را بايد در پتو و ملحفه تميز پيچاند و سپس به اولين مركز درماني انتقال داد

 * سوختگيهاي بيش از 20% سطح بدن، در بزرگسالان و بيش از 10% سطح بدن در اطفال نياز به بستري شدن در بيمارستان دارند

 * سوختگيهاي صورت و گردن و همچنين سوختگي‏هاي ناحيه تناسلي و پرينه (ناحيه باسن و ميان دو راه) بدون در نظر گرفتن درصد سوختگي بايد در بيمارستان تحت مراقبت قرار گيرند.

 [ از كتاب راهنماي باليني درمان بيماريهاي پوست:

 درمان سوختگي:

 *1- سريعاً ناحيه سوخته را در آب سرد قرار دهيد واين كار را تا زماني كه در داخل و خارج ظرف آب يخ درد نداشته باشد ادامه دهيد (ممكن است تا 45 دقيقه نيز اينكار طول بكشد)

 *2- در سوختگي‏هاي سطحي ناحيه را با آب و صابون بشويد و سپس خشك نمايد در سوختگي درجه 2 بافتهاي مرده را بايد برداشت و تاولها را تركاند.

 3- شستشو با تبادين + سالين نرمال يا آب مقطر (نصف، نصف) روزي دو بار

 * 4- كرم Silver Sulfadiazine

 براي جلوگيري از عفونت روي پوست سالم بمالد

 * 5- پماد سوختگي  03%()Burn Oint Cod Liver Oil 05% + Zinc Oxide روزي 2 بار

 6- كرم Mefenide Acetet

 7- كرم Nitrofurazon 0.2%

 * 8- Fibrinolysin Oint Tds جهت تسريع در بهبودي‏

 (بر حسب شدت سوختگي بين 7-2 روز پس از درمان اوليه شروع شود)

 9- Cetrimide-C Solution (براي ضد عفوني كردن پوست)

 15 سي سي در 100 سي سي آب‏

 * 10- كپسول مفناميك اسيد هر 8 ساعت يك عدد

 اقدامات زير در سوختگي‏هاي درجه 2 و 3 انجام شود:

 براي بيماراني كه در 5-4 سال گذشته واكسينه شده‏اند

 11- Tetanus Toxoid )Tetabulin( نيم تا يك سي سي عضلاني يا زير جلدي در سوختگي‏هاي درجه 2 و 3

 در مواردي كه بيمار واكسينه نشده است:

 Tetanus Immune Globulin (انساني) 250 واحد بين‏المللي عضلاني‏

 +

 Active Immunization

 12- PNS G 0005/000 u/day IM براي جلوگيري از سلوليت براي 3 روز

 عفونتهايي كه پس از سوختگي سريعاً ايجاد مي‏شوند در اثر استافيلوكوك و استرپتوكوك هستند. عفونت با باكتري‏هاي گرم منفي از روز 6-5 به بعد ايجاد مي‏گردد.

 13- Amikacin Amp 001,005 mg 5 mg/kg/8h

 or 7.5 mg/kg/21h IM or IV به مدت 10-7 روز براي بزرگسالان‏

 يا Gentamicin Amp 02,04,08 1-1.7 mg/kg/8h

 14- Serum Alnumin & Fluids & Electrolyte Replacement

 

سوختگي ناشي از اسيد:

 1- شستشو با مقدار زياد آب الزامي است (به مدت 4-3 ساعت يا بيشتر) درتمام سوختگي‏هاي شيميايي ابتدا شستشوي با مقدار زياد آب الزامي است.

 2- شربت ديفن هيدرامين‏

 3- پماد زينك اكسيد

 4- كرم بتامتازون‏

 رفرنس:

 1-

 2- كتاب راهنماي باليني درمان بيماريهاي پوست - صفحه 206