هاليتوزيس:

 ميان بوي بد دهان Fetorex Ore وبازدم بدبو يا تنفس بدبو  Halitosisاز نظر كلينيكي فرق است چون بوي بد دهان مربوط مي‏شود به دهان، دندان، گلو ولي نفس بد بو مربوط مي‏شود به معده و محتويات معده و روده.

 1- Fetorex Ore اكثراً علتش در دهان يا در نازوفارنكس مي‏باشد و اين بوي بد در حقيقت اثر تجزيه مواد غذايي بين دندآنهاتوسط ميكروبها صورت مي‏گيرد درگاز كروماتوگرافي براق افراد داراي دهان بد بو نشان داده شده كه داراي سولفور هيدروژن، متيل مركاپتان، دي‏متيل سولفيد مي‏باشند. اين مواد توسط ميكروب‏هاي گرم منفي از تجزيه و متلاشي شدن بافت پوششي و لكوسيت و باقيمانده مواد غذايي در دهان حاصل مي‏گردد. بار شديد زبان و بهداشت بد دهان، دندانهاي خراب و پوسيده يا پروتزهاي لق، و نابسامان يا خوب جا نيفتاده يا التهاب گلو، حلق، بيني به طور مثال لوزه‏هاي چركي يا ژنژيويت و استوماتيت ممكن است بدرقه بوي دهان باشند. در ديفتري بوي بد دهان شيرين و متعفن است.

 به ندرت در رينوفارنژيت مزمن يا رينيت آتروفيك يا خونريزي بيني و حلق يا وجود جسم خارجي يا تامپون بيني بدبوئي مشاهده مي‏شود و اگر بيمار رعايت دقيق بهداشت دهان و دندان كند بوي بد كم مي‏شود يا از بين مي‏رود.

 در مواردي كه ترشح بزاق كم مي‏شود Xerostomy درسندم  Sjogrenيا داروهايي كه باعث خشگي دهان مي‏شوند يا در دزهيدراتاسيون كه آب بدن كم مي‏شود و در هيپرپلازي و هيپركراتوز و با تشكيل يك زبان مو دار دهان بد بو مي‏شود.

 2- بود بد دهان بيشتر در كساني كه سيگار يا هر دود ديگر مي‏كشند هست به خصوص در معتادان شديد به سيگار و نيكوتين و بيماري‏هاي ريه مثل بروشيت چركي، آبسه ريه، برونشكتازي، تومورهاي ريه و حلق تنفس يا بازدم بوي نامساعد و متعفن دارند. در بيماريهاي معده و روده آنهايي كه احتباس مواد غذايي دارند مثل كانسر مري، كانسر كارديا، آشالازي، ديورتيكول، استنوز پيلوز هاليتوز ديده مي‏شود. از همه مهمتر عفونت Hb.P (هليكوباكتر پيلوري) معده است كه بوي بد ايجاد مي‏كند. در اين موارد درمان با Bismuth Subcitrat Amoxicillin , Metronidazole Omeprazole نتايج رضايت‏بخشي داده است. اگر با غذا مواد حاوي اسانسها، اتر، پياز، سير، غذاهاي معطر مصرف شود از راه گردش خون و ريه وارد هواي ريه شده و هاليتوز ايجاد مي‏نمايد.

 مسموميت‏هاي متعدد كه حتي از بوي دهان به تشخيص پي مي‏برند مثل Cyankali كه بوئي شبيه روغن تلخ بادام دارد يا مسموميت با فسفر شبيه بوي سير دارد يا در اثر متابوليسم غير طبيعي بعضي از بيماريها بوي بدي ايجاد مي‏شود كه بوسيله ريه خارج مي‏شود و اين بوها به قدري مشخص هستند كه پزشكان به محض آن كه بر بالين بيمار حاضر مي‏شوند بيماري را تشخيص مي‏دهند مثلاً در كوماي قندي كه دهان بوي سيب ترشيده را مي‏دهد (بوي استون) در كوماي كبدي بوي ماهي كه از تجزيه  MercaptanMethionin  بوي تربچه يا ماهي در تنفس بيمار ظاهر مي‏شود و در اورمي بوي آمونياك. اگر بوي تنفس توسط اطرافيان بيمار يا پزشك تشخيص داده نشود و تمام ارگانهاي بيمار سالم باشند اغلب حكايت از حالت رواني بيمار مي‏كند. خيلي از بيماران جوان كف دست خود را جلوي دهان مي‏گيرند و نفس خود را  بو مي‏كنند و خيال مي‏كنند كه نفسشان بدبو است. اين كار به هيچ وجه توصيه نمي‏شود و اين خود يك تلقين است و اين تلقين‏ها مي‏توانند عوارض بيماري‏زائي به بار آورند كه در صورت شدت آن حاكي از علامت شروع بيماري رواني است.

 تشخيص:

 در درجه اول سرگذشت بيماري بيمار چه از نظر تغذيه و چه از نظر بيماريهاي قبلي بايد سوال شود با تشخيص بيماري معالجه آسان خواهد شد اگر علت در پروتز يا دندآنهاباشد بايد بيمار را راهنمايي كرد كه به دندانپزشك مراجعه كند بار زبان را مي‏توان هر روز با مسواك زدود و از خوردن سير، پياز، الكل، و غذاهاي معطر منع كرد و در تغذيه تجديد نظر نمود. آدامس مي‏تواند دهان خشك را به ترشح وادارد يا با گرفتن چند قطره آب ليمو در دهان خشكي را برطرف كرد. همچنين از داروهاي قطره‏اي مثل پرسيكا و ستيل پيريدينيوم، كلرهگزاميد يا داروهائي كه غدد بزاقي را تحريك مي‏كنند Mucinel يا از بزاق مصنوعي Artsal و Glandosan استفاد كرد

    پزشكي امروز 8 آبان 81 /