غربالگری (ارزیابی سریع اولیه و تریاژ)

  • واحد غربالگری محلی است که در آن ارزیابی اولیه و تریاژ بیماران انجام می شود. کلیه افراد معرفی شده به واحد غربالگری پس از احراز وابستگی به مواد از نظر اختلالات جسمانی و روانی همراه و حمایت خانوادگی یا اجتماعی مورد ارزیابی قرار می گیرند.
  • هدف از غربالگری عبارت است از:

الف) تطبیق افراد معرفی شده با معیارهای ورود به برنامه

ب) قرار دادن (placement) خدمت گیرندگان در یکی از سرویسها ارائه خدمات درمان و آسیب کاهی اعتیاد موجود در جامعه (community services) پس از اخذ ضمانت.

ج) ارجاع افراد واجد شرایط جهت درمان اجباری در اقامتگاه.

  • غربالگری و تریاژ بیماران در واحد غربالگری بایستی براساس الگوریتمهای ارائه شده در این فصل اجرا شود.

4-1-معیارهای دستگیری

افراد زیر نباید در زمره دستگیرشدگان باشند:

1-     زیر 20 سال و بالای 55 سال

2-     مدرک مستند مبنی بر کارت اشتغال یا تحصیل

3-     به همراه داشتن برگه یا کارت معتبر مراجعه به مراکز گذری یا برگه یا کارت معتبر پیگیری درمان که نشان دهنده این است که فرد تحت پوشش خدمات یک مرکز گذری یا تحت درمان یک مرکز خصوصی یا دولتی درمان سوءمصرف مواد قرار دارد.

4-     اعتیادهای غیرتزریقی

5-     داشتن بیماری شدید جسمی، روانی یا مسری (عفونی) و همچنین معلولان جسمی یا ذهنی که قادر به انجام کارهای روزمره (به تنهایی) نباشند

6-     افراد دارای خانواده که مراقبت وی را بپذیرند

7-     مصرف کنندگان مواد غیرافیونی

8-     کسانیکه بر اساس DSM-IV-TR  تشخیص وابستگی به مواد افیونی نداشته باشند

      * تشخیص با پزشک و روانشناس مستقر در مرکز

9-     زنان

10- گواهی پزشک مبنی بر مصرف قانونی مجاز مواد قانونی مثل متادون و پتیدین برای سایر بیماریها مانند سرطانها و دردها

بر این اساس مردان بزرگسال (20 تا 55 ساله) با تشخیص اختلال وابستگی به مواد افیونی (براساس DSM-IV-TR) که مواد افیونی را به صورت تزریقی استفاده می کنند، فاقد شبکه حمایت اجتماعی بوده و  تحت درمان نیستند در صورت نداشتن اختلالات جسمی یا روانی شدید موضوع این پروتکل خواهند بود.

 

 

 

الگوریتم یک

 

 

 

معاينه مختصر وضعيت روانی (MMSE) 1                          معاونت سلامت

 

نام بیمار:                                    شماره پرونده:                               تاریخ:                                          

امتیاز

حداکثر امتیاز

جهت یابی

1. الان در چه سالی، فصلی، ماهی، تاریخی و روز هفته ای هستیم؟

 

 

5

2. الان در چه کشوری، استانی، شهری، ساختمانی و طبقه ای هستید؟

 

5

3. ثبت (به ازای هر پاسخ درست یک نمره بدهید)

سه شی را نام ببرید و از بیمار بخواهید آنها را تکرار کند. در صورت نیاز سه شیء مورد نظر را چند بار تکرار کنید تا بیمار بتواند بدرستی آنها را تکرار کند. (دفعات آزمایش ثبت شود........)

 

 

3

4. توجه و محاسبه

بطور متوالی عدد 7 را از 100 کم کنید تا به 65 برسید. حداکثر نمره=5 (در افراد کم سواد کسر عدد 3 از 20 تا رسیدن به عدد 5 یا شمارش روزهای هفته بصورت معکوس می تواند جایگزین آزمون بالا شود.)

 

 

5

5. یادآوری

از بیمار بخواهید سه شی ای را که در آزمون ثبت تکرار نمود مجددا به یاد آورد. به ازای هر شیئی که بیمار بخاطر می آورد یک نمره بدهید.

 

 

3

6. نامیدن

2 شی را به بیمار نشان دهید (برای مثال یک خودکار، یک ساعت) و از او بخواهید نام آنها را بگوید. به ازای هر پاسخ صحیح یک نمره بدهید.

 

 

2

7. تکرار

از بیمار بخواهید عبارت "بدون اگرها و یا اماها" را تکرار نماید. در صورت تکرار صحیح یک امتیاز بدهید.

 

 

1

8. ادراک

از بیمار بخواهید یک دستور 3 مرحله ی را اجرا کند. کاغذی را که روی میز است بردارد، آن را از نیمه تا کند و روی زمین بگذارد. برای انجام هر مرحله یک امتیاز بدهید=3 امتیاز

 

 

3

9. خواندن

روی یک کاغذ دستور "چشمانتان را ببندید" را بنویسید و از بیمار بخواهید آن را انجام دهد.=1 امتیاز

 

 

1

10. نوشتن

از بیمار بخواهید یک جمله بنویسد. در صورت نوشتن یک جمله صحیح دارای فاعل، فعل و مفعول یک امتیاز بدهید.

 

 

1

11. ساخت

از بیمار بخواهید شکل زیر را کپی کند.

 

 

 

1

 

 

امتیاز کل

 

حداکثر امتیاز کل

30

 

 

 

 

 

پرسشنامه معاینه مختصر وضعیت روانی (MMSE) در اواسط دهه هفتاد میلادی به منظور ارزیابی بالینی طیف وسیعی از کارکردهای شناختی شامل جهت یابی، توجه، حافظه، ساخت و زبان ساخته شده است1. این پرسشنامه می تواند در کمتر از 10 دقیقه توسط پزشک یا تکنسین آموزش دیده انجام پذیرد. این پرسشنامه وسیعا مورد مطالعه قرار گرفته و قابلیت اعتماد (reliability) بسیار بالایی نشان داده است. این پرسشنامه اعتبار (validity) خوبی در مطالعات وسیعی از اندازه گیریهای جامعتر کارکرد روانی و آسیب شناختی بالینی نشان میدهد. یک استفاده شایع از این آزمون غربالگری برای اختلالات شناختی در مطب، تحقیقات همه گیری شناختی و تحقیقات بالینی است. به این منظور نقطه برش 24 برای شناسایی موارد اختلال شناختی پیشنهاد می شود. استفاده اصلی دیگر ارزیابی وضعیت شناختی در طول زمان و مقایسه تغییرات وضعیت شناختی است. به عنوان قاعده، نمره بین 24-20 نشان دهنده اختلال شناخی خفیف، نمره بین 19-11 نشان دهنده اختلال شناختی متوسط و نمره بین 10-0 نشان دهنده اختلال شناختی شدید است. افرادیکه تحصیلات بالاتری دارند تمایل دارند نمرات بالاتری در این آزمون نشان دهند2.

 

 

 

 

References:

  1. Folstein MF, Folstein S, McHugh PR. Mini-mental state: a practical method for grading the cognitive state of patients for the clinician. J Psychitr Res. 1975, 12:189.
  2.  Blacker D. Psychiatric rating scales. In: Sadock BJ, Sadock VA. Comprehensive textbook of psychiatry. 8th ed. Vol 1. Baltimore: Lippincott Williams and Wilkins, 929-955.