هماچوري Hematuria:

تعريف: وجود 2-5 RBC‌ يا بيشتر در هر شان ميكروسكوپي با عدسي HPF  (عدسي 40)

انواع هماچوري:

1-  ايزوله

2-  Mixed

-     هماچوري ايزوله: همراه RBC،‌پروتئين،‌Cast،WBC نداريم. علل آن سنگ، سل، سرطان و تروما و پروستاتيت است. در هماچوري ايزوله اولين قدم تكرار آزمايش است. هماچوري­اي كه 2-3‌ بار  تكرار شود،‌نياز به بررسي دارد حتي اگر بيمار تحت درمان با آنتي­كوآگولان باشد. هماچوري ايزوله را فقط در 2 صورت تكرار نمي­كنيم:

1-  اگر هماچوري گراس داريم

2-  اگر در HPF ادراري بيش از 100RBC‌ داشته باشيم

·    آزمايش تكرار مي­شود تا مسائل گذرا مثل قاعدگي (شايعترين علت هماچوري ايزوله) و ورزش را كنار بگذاريم

·        اگر دفع لخته داريم ضايعه از لگنچه به پايين است

هماچوري ايزوله

قدم اول: جمع آوري ادرار 24 ساعته براي سيتولوژي، اسيد اوريك،‌كلسيم،‌سابقه خانوادگي و Hb Electrophoresis (SCA)

قدم بعدي: IVP  بعلاوه/منهاي سونوگرافي است (اگر در IVP  توده­اي ديده شود سونو انجام مي­شود) كه اگر مثبت بود اقدام درماني انجام مي­شود و اگر منفي بود Cyctoscopy انجام مي­شود اگر سيستوسكوپي مثبت بود اقدام درماني  و اگر منفي بود CT‌ كليه كه اگر اينهم منفي بود بيمار Follow  ميگردد

 

مثال:‌ بيماري با هماچوري ايزوله كه در چند آزمايش تكرار شده است مراجعه كرده است پدر وي نيز هماچوري ايزوله دارد، از بين بيماري­هاي زير كداميكي مي­تواند علت هماچوري او باشد؟

1-  آلپورت

2-  IgA Nephropathy

3-  بيماري غشاء‌پايه نازك

4-  سنگ كليه

جواب صحيح = گزينه 3

نكته: شايعترين علت هماچوري ايزوله بدون سابقه خانوادگي در دنيا IgA Nephropathy است.

- هماچوري Mixed:

همراه خون در ادرار موارد ديگري هم مشاهده مي­شود.

الف) WBC+RBC+باكتري <= UTI

ب) RBC  + Prوري + كست <= GN

ج) WBC Cast‌ + EOS <= AIN

 

چند نكته اضافي در مورد Cast :

-         اگر فرد با RBC Cast در ادرار مراجعه كرده تشخيص گلومرونفيرت (GN)‌ مي­باشد.

-         اگر WBC Cast داشت شايعترين علت UTI‌ مربوط به Upper‌ است.

علت ديگر: AIN‌- رد پيوند – SLE‌  ‌ - بندرت GN

-         Wax (broad) Cast در CRF‌ ديده مي­شود.

-         Fat oval Cast  نشانه پروتئينوري شديد است

<- سندرم نفروتيك <=‌تحريك

-         سنتز ليپوپروتئين در كبد <= هايپرليپيدمي <= كست چربي

-         Muddy brown <= از مشخصات ATN‌ است

-         كست هيالن <- بي شكل <-‌ در افراد نرمال هم وجود دارد

 

نكته از كتاب اطفال:

رنگ ادرار قرمز:

اول Dipstick مي­كنيم:

اگر منفي بود: مواد رنگي خورده مثل چغندر و يا اثر داروهاست

اگر مثبت بود از نظر RBC‌ آزمايش ميكروسكوپي انجام مي­دهيم:

-         اگر منفي بود:

o       Hbاوري: در اثر هموليز داخل عروقي -  G6PD – مارگزيدگي – DIC

o       ميوگلوبين­اوري: تروماي عضلات-سوختگي-HTN‌بدخيم-تشنج شديد-ماندن زير آوار

-         اگر مثبت بود:   بايد بررسي كنيم كه

o   RBC‌ ديسمورفيك نداشت منشاء‌گلومرول نمي­باشد و مشكل از توبول به بعد است:‌UTI،نفريت بينابيني –سنگ – سل – سرطان

o       و اگر RBC‌ ديسمورفيك و كست RBC‌ داشت:‌GN‌ مطرح است

 

Approach‌ به هماچوري:

در تمام موارد حتي اگر بيمار وارفارين مصرف مي­كند بايد به كار رود

سوال: اولين قدم در برخورد با بيمار هماچوري ايزوله چيست؟

جمع آوري ادرار 24 ساعته براي سيتولوژي سرطان، TB، اسيد اوريك،‌ كلسيم (اسيداوري و كلسيوري بدون ايجاد سنگ هم مي­توانند هماچوري بدهند) در اطفال هم همينطور است. الكتروفورز هموگلوبين براي تشخيص Sickle cell و در نهايت بررسي خانوادگي. در صورت طبيعي بودن تمام اين موارد قدم بعدي IVP‌ است. اگر توده ديده شود سونو مي­كنيم و اقدام درمان خاصي آن صورت مي­گيرد و اگر سونو و IVP‌ طبيعي بود اقدام بعدي سيستوسكوپي است. اگر توده ديده شد اقدام درماني خاص آن صورت مي­گيرد و اگر نرمال بود بايد CT‌ كرد چون گاهي كيستها و توده­هاي كوچك كليه در سونو ديده نمي-شوند. بايد CT‌انجام داد و اگر CT‌هم نرمال بود بيمار را Follow  مي­كنيم.

نكته: هماچوري ايزوله مي-تواند تظاهر بيماري گلومرولي باشد ولي RBC هاي منشاء‌گرفته از گلومرول ديسمورفيك­اند.

علل هماچوري ايزوله گلومرولي:

1-    نفروپاتي IGA

2-    نفريت ارثي

3-    بيماري غشاء‌پايه نازك