ريزش مو (Hair loss)

كتاب راهنماي باليني درمان بيماريهاي پوست

 

80-90% موهاي سر در مرحله آناژن (حدود 100000 تار مو در سر وجود دارد) (هر مو حدود 1000 روز رشد مي­كند).

10-15% موهاي سر در مرحله تلوژن

كمتر از 3% موهاي سر در مرحله كاتاژن

حداكثر 50-100 مو از موهاي سر روزانه مي­ريزد.

سرعت رشد مو (1 سانتي­متر در ماه) است.

عوامل موثر بر سلولهاي استروما يا فوليكول مو باعث ريزش مو (Alopecia) مي­شوند.

اگر تخريب فوليكول مو ايجاد شود (انوع اسكاردار A.Cicatricial)

اگر تخريب فوليكول مو ايجاد نشود (نوع بدون اسكار A non cicatricial)

دو آزمايش مهم:

1-  تست كشيدن مو (Pull test): براي تاييد ريزش غير طبيعي مو و بررسي شدت آن حدود 100 -50 تار مو را با انگشان گرفته ملايم بكشيد. در حالت طبيعي 5 -4 تار مو كنده مي­شود اگر بيشتر كنده شد يزش مو غير طبيعي است (بهتر است در چند نقطه از سر آزمايش انجام شود).

2-  Hair Pluck test (Trichogram): روش دقيق براي بررسي نوع آلوپسي بررسي ريشه 100 – 50 تار مو در زير ذره بين يا ميكروسكپ است

 

بررسي ريزش مو Evaluation Hair Loss:

تاريخچه: شروع كم كم يا ناگهاني

وجود تب بالا يا بيماري سيستميك

وجود استرس فيزيكي و روحي اخير

مصرف دارو يا در معرض مواد شيميايي

معاينه:

  • لوكاليزه يا ژنراليزه
  • * اسكار دار يا بدون اسكار
  • همراه با التهاب يا بدون التهاب
  • تراكم موها (نرمال يا كاهش يافته)
  • آيا فوليكول موها وجود دارد؟
  • وجود بيماري پوستي در مناطق ديگر پوست

ابزارهاي تشخيصي:

Hair Plug

Telogen effluvium vs. anagen effluvium

احتمال تريكوتيلومانيا

بررسي قارچ (آزمايش هيدروكسيد پتاسيم)

بيوپسي سر براي آلوپسي اسكاردار و تريكوتيلومانيا

بررسي­هاي هورموني

توجه:در بيماري كه با Diffuse Alopecia مراجعه مي­كند، سوال در مورد سابقه عمل جراحي، خونريزي، كم خوني، كاهش وزن، مصرف دارو (ضد افسردگي­ها، آنتي­متابوليتها، ضد التهاب­ها، ضد تيروئيد)

علل ريزش موي ژنراليزه:

1-telogen effluvium: 

a.   خونريزي ناگهاني –زايمان (2-6 ماه بعد از زايمان شروع، بيشتر در ناحيه ورتكس) – رژيم سخت غذايي – غذاي كم پروتئين، قطع OCP يا استروئيد پس از مصرف طولاني – ماراسموس – كواشيوركور، فقر آهن يا روي – تغذيه وريدي طولاني و نامناسب (كمبود اسيد آمينه­هاي ضروري).

b.   داروها: (ايندومتاسين، الوپورينول، جنتامايسين، متوپرولول، ايزوترتينوئين، اترتينا، لوودوپا، كومادين، وارفارين، هپارين، پروپرانولول ويتامين A، كاربامازپين، ليتيوم).

c.   فشار و كشش Traction: (تل، بيگودي، ماساژ، سشوار – شايعترين علت كم پشتي موي سر در جوانان و ميانسالان خصوصاً در قدام سر، عرق كردن، مصرف برخي شامپوها و مواد شوينده.

d.   تب بالا(پنوموني)، هيپو و هيپرتيروئيدي، كم كاري هيپوفيز يا پاراتيروئيد، استرس فيزيكي (جراحي)، فيزيولوژيك (نوزادي)، استرس روحي (افسردگي شديد)، بيماري شديد سيستميك (SLE؛ پنوموني)، اختلال غذيه­اي و سوء تغذيه (كمبود گوگرد، سيستئين، متيونين، اسيد پانتوتنيك كه براي رشد مو لازم هسند – كمبود اسيدهاي چرب ضروري)

2-Anagen effluvium: داروهاي شيمي درماني در سرطان (هيپرترمي و فشار خفيف با كاف فشار سنج روي سر در طول شيمي درماني از ريزش مو مي­كاهد)، مسموميت، تاليوم (سم موش)، ارسنيك، راديوتراپي

3-Generalized patchy: سيفيليس ثانويه (Moth eaten Alopecia)

 

علل ريزش موي لوكاليزه: