كنترل خونريزي از بيني

اطلس و راهنماي تكنيكي جراحي­هاي كوچك در مطب – صفحه 1

 

خونريزي بيني مي­تواند براي بيمار ترس­آور و براي پزشك دعوتي به يك مبارزه باشد. خونريزي بيين مشكل شايعي است ولي در مواردي كه ناشي از تروما نيست، مي­تواند به شكل يك بيماري رنج­آور و مقاوم به درمان در آيد. عوامل اصلي و كليدي در درمان عبارتند از: تعيين محل و شدت خونريزي، تشخيص وضع عمومي بيمار و تامين حمايت رواني براي بيمار. بيمار جهت تشخيص موارد زير معاينه مي­شود:

-          محل اوليه خونريزي

-          جهت جريان خون

-          طول مدت و شدت بيماري

-          معلوم شدن هر نوع تاريخچه­اي از تروما، خونريزي از بيني و يا خونريزي عمومي

-          همراهي با مشكلات پزشكي ديگر مانند فشار خون بالا، بيماري كبدي و يا استفاده از مواد ضد انعقادي

اگر مشكل اوليه بيمار، خونريزي خفيف يا مزمن بيني باشد، كوتر كردن با استفاده از نيترات نقره، تري كلرواستيك اسيد 50% و يا الكتروكوتر، روش مناسبي است. ولي وقتي خونريزي قابل توجهي وجود داشته باشد، علاوه بر كوت، تامپون (Pack) هم لازم است. در صورتي كه مشكلات پزشكي فعالي، عاملي جهت پيپيده­تر كردن اين بيماري باشد، بياد مورد توجه قرار گيرد و هنگامي كه ميزان خونريزي قابل توجه باشد، لازم است مقدار هموگلوبين و وضع سيستم انعقادي بيمار نيز ارزيابي گردد.

آماده سازي:

بهتر است بيمار در حالت نشسته قرار گيرد و سر خود را در وضعيت عادي نگهدارد. بيمار پيش بند و پزشك پوشش مناسبي كه شامل حفاظي براي پشم باشد، بپوشن. بوسيله چراع سر يا آينه پيشاني مي­توان محل خونريي را بهتر مشخص كرد. ساكشن، خوصاً در مواردي كه خونريزي فعال وجود دارد، ضروري است. بي حسن كننده­هاي موضعي كوكائين هيدروكلرايد 4 درصد و ليدوكائين 1% همراه با اپي نفرين بايد در دسترس باشند. به علت بالا بودن خطر آسپيراسيون، تجويز داروهاي آرامبخش توصيه نمي­شود.

وسايل مودر نياز ديگر، اسپكولوم بيني و فروسپس بايونت (Bayonet) مي­باشد.

روش عمل:

هنگامي كه بيمار در جاي خود نشست، وضع خونريزي ارزيابي شده و لخته­ها بوسيله ساكشن بيرون كشيده مي­شوند.

پنبه يا مواد مشابه آن را مي­توان به محللو كوكائين هيدروكلرايد 4% آغشته كرده و در سوراخ بيني قرار داد. در غالب موارد همين علم به تنهايي خونريزي را كنترل مي­كند. با استفاده از سوزن شماره 27 (به طول 3.8 سانتي­متر) و ليدوكائين همراه با اپي­نفرين كه در بافت زير مخاططي بيني تزريق مي­شود بي حسي موضعي حاصل مي­گردد. لازم است انفيلتراسيون از محلي كه قبلاً به كوكائين آغشته شده است، شروع و پس از آن به سمت خلف  پيش برده ش.د 5-10 دقيقه فرصت لازم است تا انقباض عروقي مطلوب رخ دهد. پس از آن كوتر يا تامپون انجام مي­شود.

 در صروت وجود خونريزي خفيف يا مزمن و شمخص بودن محل خونريزي، كوتريزاسيون محل با استفاده از نيترات نقره يا الكتروكوتر توصيه شده است.

كوتر كردن بايد تا حد ممكن سطحي باشد، بن نحوي كه بدو نصدمه به غضروف يا پري­كوندريوم موجب درمان بيماري شود.

در صورتي كه تامپون لازم باشد، مي­توان از روش كلاسيك كه از گاز آغشته به پترولاتوم اشباع شده (وازلين) به پهناي ½ اينچ استفاده مي­شود، بهره جست. با استفاده از فورسپس بايونت تامپون بيني در جهت پايين و در طول كف آن آغاز مي­شود.

براي اطمينان از اينكه تامپون منحصر به قسمت قدام بيني نبوده و در نتيجه خونريزي خلفي ايجاد نشده باشد، بايد به نحوي گذاشته شود كه فورسپش بخوبي داخل بيني قرار گيرد. سپس لايه­هاي تامپون، به دقت روي هم قرار داده شده و براي نگهدداري لايه قبلي در محل خودش، از تيغه تحتاني اسپكولوم استفاده مي­شود.

اگر اين عمل به خوبي انجام شود 72  اينچ (حدود 182 سانتي­متر) از گاز مذكور را مي­توان به راحتي در يك سوراخ بيني قرار داد. تنها به مقدار انسداد محكم منطقه خونريز تامپون لازم است و گاز اضافي بايد بريده شود. پس از شستشو با آب سرد، لازم است قسمت خلفي فارنكس از نظر احتمال خونريزي خلفي بيني بررسي شود.

مراقبت پس از عمل:

پس از كوتر محل خونريزي ، بيماري بايد از اسپري بيني سالين و باسيتراسين (Bacitracin) جهت مرطوب نگهداشتن محل استفاده نمايد.لازم است بيمار تا يك هفته از فين كردن يا زور زدن و بلند كردن شيء سنگين خودداري كند. از آنجا كه ممكن است محلهاي ثانويه خونريزي آشكار شوند، پيگيري بيمار به مدت 10-14 روز توصيه مي­شود.

همراه با تامپون بيني، داروهاي ضد درد و آنتي­بيوتيك به منظور جلوگيري از سينوزيت ضروررت دارد. توصيه مي­شود بيمار به مدت 24 ساعت در حالي كه سر بالاتر قرار گرفته است ، در بستر استراحت نماثد و پس از آن ، محدوديتهاي حركتي مشابه افرادي است كه كوتر شده­اند. لازم است بيمار 3-5 روز بعد زمان برداشت تامپون ويزيت شود. بيماري كه تامپون بيني شده است بايد از نظر ديسترس تنفسي مورد توجه قرار گيد. بيماران سالمند حتي در صورت كه تامپون يك طرف داشته باشند گاهي لازم است براي مانيتوريتنگ اكسيژناسيون در بيمارستان بستري شوند.