بروسلوز (2)
جزوه عفوني – دكتر مجتبي كرمي – موسسه نوانديشان آريا
عامل: باسيل گرم منفي داخل سلولي
سوشهاي مهم < بروسلا Melitensis، بروسلا Abortus
بروسلا Melitensis:شايعترين،شديدترين فرم بيماري را ايجاد ميكند.
را انتقال: مصرف مواد غذايي آلوده (به خصوص لبنيات). ممكن است بيماري در اثر مصرف گوش،جگر هم منتقل شود. سيستم رتيكولواندوتليال در اين بيماري درگير است، پس جگر آلوده ميباشد.
نكته: بروسلا در بيماران HIV+ شيوع يا شدت بيشتري ندارد
يافتههاي باليني بروسلوز:
1- مهمترين علائم: تب + علائم موسكولواسكلتال
تب نسبت به تيفوئيد خفيفتر مي-باشد و در طي شبانه روز شدت آن تغيير ميكند. تب عمدتاً در اواخر روز و در شب ميباشد (تب مواج)
علائم موسكولواسكلتال:كمرددرد،درد لگني، و يا درد ناشي از آرتريت مفاصل محيطي ميباشد.
مفاصل درگير: مهرههاي توراسيك تحتاني،مهرههاي لومبار،مفصل ساكروليلياك، زانو،HIP، شانه،استنوكلاويكولار
تفاوت اسپونديليت بروسلائي و سلي:
درگيري مهرهها در بروسلا به صورت پراكنده ميباشد ولي در سل معمولاًچند مهره مجاور درگير است. تخريب مهره در سل شديدتر ميباشد (قدام مهره)و باعث Gibbus دفورميتي ميشود. استئوميليت در قدام مهره در بروسلا ديده ميشود، به صورت اروزيون قدامي يا استئوفيت قدامي.
آبسه پاراورتبرال: ممكن است رد سل به سمت پائين آيد و آبسه پسواس ايجاد كند و يا در كشاله ران سرباز كند. در بروسلوز وجود ندارد.
تغييرات Xray در بروسلا نسبت به سل ديرتر ظاهر مي-شد.
تظاهرات غير معمول بروسلا:
- اندكارديت: بيشتر دريچه آئورت درگير ميشود.
- مننگوآنسفاليت: يافتههاي CSF شبيه مننژيت سلي ميباشد (افزايش پروتئين، كاهش گلوكز، افزايش لنفوسيت،افزايش ADA <= مثل مننژيت سلي). انجام تست رايت مايع CSFبه افتراق سل و بروسلا كمك ميكند.
- اپيديديمواركيت
روشهاي تاييد تشخيص:
1- تشخيص قطعي: جدا كردن ارگانيسم از خون،CSF، نمونه بافتي يا BMممكن است بروسلا در محيط آزمايشگاه به افراد منتقل شود و بنابراين كشت بروسلا انجام نميشود و ازمون سرولوژي جايگزين شده است.
2- سرولوژي رايت: در صورتي كه در مناطق آندميك و يا تماس شغلي تيتر Abبيشتر يا مساوي 1/320 باشد و در ساير موارد 1/160<= + تلقي ميشود. تست رايت IgMو IgGرا همزمان بررسي ميكند. در بروسلا IgGنشانه عفونت فعال و IgM نشانه عفونت قديمي ميباشد.
تست 2ME: IgMاز بين ميرود و IgG اندازه گرفته ميشود.
گاهي ممكن است تيتر تست رايت به حدي بالا باشد كه به طور كاذب تست منفي شود كه پديده كروزون ناميده ميشود با رقيق كردن نمونه تست مثبت ميشود.
در مواردي كه ميزان تيتر رايت Border line باشد (مثلا 1/80) ولي علائم وجود دارد <= تكرار تست رايت 2 هفته بعد و در صورت افزايش تيتر ابتلاءبه بروسلا وجود دارد.
درمان بروسلا:
هميشه حداقل 2 دارو ميباشد (با تك داروئي عود شايع ميباشد)
طول دوره درمان:
الف-در مواردي كه غير لوكاليزه ميباشد و مدت علائم كمتر از يك ماه ميباشد 6 هغته دارو تجويز ميشود.
ب- در مواردي كه بيماري لوكاليزه است يا مدت علائم بيش از يك ماه است درمان حداقل به مدت 3 ماه ميباشد.
ج- در آندوكارديت مدت درمان حداقل 6 ماه
د- مننگوانسفاليت مدت درمان حداقل 6 تا 12 ماه
داروهاي مورد استفاده:
خط اول: آمينوگليكوزيد (استرپتومايسين،جنتامايسين،نتيلمايسين (Netilmycin)
داكسيسيكلين يا تتراسيكلين
ريفامپين
كوتريموكسازول <= هر 8 ساعت 2 قرص
2 دارو از 4 داروي خط اول براي درمان انتخاب ميشود.
خط دوم: سفترياكسون
فلورئوكينولون (سيپروفلوكساسين، اوفلوكساسين)
عفونت معمولي: از 2 دارو استفاده ميشود. مثال:داكسي سيكلين + ريفامپين. ممكن است در ابتداي درمان چند هفته آمينوگليكوزيد + Rif داده شود. بعد داكسي سيكلين با Rif داده شود.
اطفال: كوتريموكسازول + Rif (ميتوان در يك هفته اول آمينوگليكوزيد استفاده كرد)
خانم باردار: كوتريموكسازول +Rif (كوتريموكسازول در نزديكي زايمان،2 هفته آخر بارداري نبايد مصرف شود چون ريسك كرن ايكتروس را افزايش ميدهد)
مننگوآنسفاليت: درمان 3 داروئي ميباشد (6 تا 12 ماه). Rif+كوتريموكسازول+داكسيسيكلين يا آمينوگليكوزيد بهترين نفوذ به مغز گاهي در ابتداي درمان سيپروفلوكساسين اضافه مي-كنند كه نوفذ خوبي به مغز دارد.
آندوكارديت: حداقل 3 دارو ميباشد (Rif+تتراسيكلين+آمينوگليكوزيد). ميتوان داروي خط دوم را هم اضافه كرد.
آندوكارديت بروسلا به درمان داروئي خوب پاسخ نميدهد و بايد تعويض دريچه انجام شود. دريچه مصنوعي بايد خارج شود (تعويض).
نكته: به علت عود پي-گيري تا 2 سال با علايم باليني انجام شودو در صورت عود،درمان با داروهاي قبلي ولي با مدت طولاني تر باشد.
نكته:بروسلا ايمني دائم ايجاد نميكند.
نكته: جهت پروفيلاكسي پس از تماس با ارگانيسم از تركيب داكسي سيكلين و ريفامپين استفاده ميشود كه در موارد تزريق سهوي واكسن يا استنشاق ائروسل به مدت 6 هفته و در ساير موارد 3 هفته است.
******** دکتر محسن امیرآبادی *******